Geçmişi M.Ö. 5000 yıllarına değin uzanan Van bölgesinde, bu uzun tarihi sürecin izlerini günümüze ulaştıran kültür varlıklarına bölgenin hemen her yanında rastlamak mümkündür. Bu eserlerin koruma altına alınmaları ve gelecek nesillere aktarılmaları amacıyla ilk defa 1930’da başlayan müzecilik faaliyetleri 1972 de kurulan Müze Müdürlüğü ile bölgede yoğunluk Urartulara ait olmak üzere Prehistorik, Neolitik, Kalkolitik, Tunç, Demir Çağları, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve yakın döneme ait eserler, satın alma, müsadere ve kazılar yoluyla müzeye kazandırılarak günümüze kadar gelmiştir.

2005-2007 yılları arasında önemli bir onarım geçiren müzenin fiziki yapısı itibariyle sözü geçen dönemlere ait ancak 3.200 kadar eser sergilenebilmektedir. Eser envanter çalışmaları halen devam eden müzede şu an itibariyle (aşağıdaki tabloda ayrıntılı olarak verilen) 39.640 eserin envanter çalışmaları, 30.000 adet eserin ise satın alma işlemleri tamamlanmış, envanter çalışmaları devam etmektedir.

Ziyaret günleri ve saatleri:
Pazartesi dışında her gün 08.30-12.00/13.00-17.00 saatlerinde ücretsiz olarak ziyarete açıktır.

Ulaşım koşulları:
Bina şehir merkezinde Belediye ve Merkez Bankasının hemen arkasında yer almaktadır. Bu nedenle de her hangi bir vasıtaya gerek olmaksızın ulaşılabilir bir mesafededir.