İLÇEMİZİN TARİHÇESİ

1507 yılında Safevi kuvvetleri bölgeyi istila etti. Şiilik bölgede tehlike olmaya başlayınca, Yavuz Sultan Selim 23 Ağustos 1514 yılında ilçemizin adını da aldığı Çaldıran ovasında Safevi hükümdarı Şah İsmail'i bir meydan muharebesi ile mağlup etti. Böylece Safevilerin batıya ilerleme yolları kesildiği gibi Anadolu'da da Şiilik hareketinin yayılması da önlenmiş oldu. Şah’ın idaresinden kaçan beylerin hepsi Osmanlı Sultanı Yavuz Sultan Selim’e bağlılıklarını bildirdiler.

Bir serhat bölgesi olan Van bölgesi 19. yüzyılın sonlarında Ermenilerin çeşitli insanlık dışı saldırılarına maruz kaldı. Çaldıran da Mayıs 1915'te Rus işgaline uğradı. Türk Ordusunun geldiği 3 Nisan 1918'e kadar yaklaşık 3 yıl devam eden bu işgal sırasında, ilçemizin bazı köylerinde öteden beri yaşayan Ermeni azınlıklarca ilçemizde de pek çok cinayet ve katliamlar yapıldı. Çaldıran ovasındaki Kümbet mevkiinde de Müslüman-Türklere ait bir toplu mezar olduğu belirtilmektedir.

Rusların bölgeden çekilmeleri ile Ermenilerin de köylerini terk ederek göçtüğünü ve böylece ilçemize de huzur ve barış ortamının geldiğini görüyoruz.

Osmanlı usulü toprak yapısı Van'da da işletilerek 46 zeamet ve 2695 tımar meydana getirildi. Daha sonra 1534 yılında Kanuni Sultan Süleyman'ın İran Seferi ve 1635'de 4. Murad'ın Revan seferi ile de Çaldıran bölgesindeki Osmanlı-Türk hâkimiyeti günümüze kadar devam etti. 1639 tarihli Kasr-ı Şirin anlaşması ile Türk-İran sınırı kesin şeklini aldı.

İlçemiz 24 Kasım1976 yılında büyük bir deprem felaketine uğramış ve binlerce vatandaşımız ölmüştür. Devlet, yaraları kısa zamanda sararak yüzlerce ev yapmıştır.

Çaldıran, Muradiye' ye bağlı bir nahiye iken 4 Eylül 1987 tarihinde TBMM'ce kabul edilen 3392 sayılı kanunla Çaldıran ilçesi kurulmuş ve 5 Eylül 1988 tarihinde fiilen faaliyete geçmiştir.

Nahiye olmasına rağmen mahalli idareler birimi olarak muhtarlık olan Çaldıran, 7 Haziran 1987 tarihinde belediyelik olmuştur.

EĞİTİM ve KÜLTÜR

İlçemizde eğitim ve kültür faaliyetleri; 1 milli eğitim müdürü, 3 şube müdürü, 2 VHKİ, 3 hizmetli ve 1 proje koordinatörü olmak üzere toplam 10 personel ile; okul ve kurumlarda ise 14 yönetici, 441 öğretmen (201 kadrolu, 240 sözleşmeli); 83 ilköğretim okulu, 3 adet lise ve 3 adet YİBO ile yürütülmektedir.

İlçe nüfusunun % 89’u okur-yazardır. Okuma yazma bilmeyen kişi sayısı, 1.571’i erkek, 5.247’si bayan olmak üzere toplam 6.818 olup okuma-yazma bilmeyen kadın nüfus yoğunluğu 35-39 yaş aralığında, okuma-yazma bilmeyen erkek nüfus yoğunluğu ise 65 yaş üzerinde yoğunlaşmaktadır.